fort Nowa Wieś

Historia

Twierdza Grudziądz – system pruskich fortów, głównie z XIX wieku, na terenie Grudziądza i okolicznych miejscowości. Zadaniem twierdzy była osłona Grudziądza i strategicznego mostu na Wiśle w wypadku działań rosyjskich.

Jej centralnym punktem jest Cytadela, zwana przez Niemców Twierdzą Courbière’a (niem. Feste Courbière) – forteca w północnej części miasta, której budowa rozpoczęła się 6 czerwca 1776 roku z rozkazu króla Prus Fryderyka II. Inne forty powstały na przełomie XIX i XX wieku.

Większość umocnień była wykorzystana jedynie w 1806, 1807 i 1945 roku. Wiele z nich, włącznie z Cytadelą, zachowało się do dziś w dobrym stanie. Fragmenty fortyfikacji są dostępne dla zwiedzających (obecnie w ograniczonym zakresie z powodu sytuacji geopolitycznych także obowiązuje bezwzględny zakaz fotografowania miejsc (roz. MON z 27 marca 2025 r.) i zakazu wstępu dla cudzoziemców).